نظارت كامل است به جز در موارد استثنايي

واكنش وزارت بهداشت نسبت به خبر تقلبي بودن وسايل ارتوپدي بيمارستان هاي دولتي

گروه سلامت: «استفاده از وسايل ارتوپدي تقلبي بدون اينكه بيماران متوجه شوند، در برخي بيمارستان‌ها به‌خصوص بيمارستان‌هاي دولتي رواج دارد».

اين خبري بود كه هفته گذشته به نقل از رئيس انجمن تروماتولوژي و ارتوپدي ايران منتشر شد. خبري كه البته به سرعت از سوي مديركل اداره تجهيزات پزشكي وزارت بهداشت و مدير روابط عمومي اين وزارتخانه تكذيب شد.

دكتر خليل عليزاده، رئيس انجمن ارتوپدي با بيان اينكه بسياري از اجناسي كه به‌عنوان وسايل ارتوپدي وارد مي‌شوند، تقلبي هستند و در برخي كشورها مانند هندوستان و پاكستان توسط كارگاه‌هاي غيرمجاز ساخته مي‌شوند، به فارس گفته بود: اكثر بيماران اصلاً اين وسايل را نمي‌بينند كه بخواهند به بسته‌بندي، كشور سازنده يا اصل بودن آن توجه كنند، چون يك شركت واسطه وسيله را در اختيار بيمارستان قرار مي‌دهد و وسيله تقلبي در اتاق عمل در بدن بيمار قرار مي‌گيرد.

بيمار بدون اينكه وسيله را ببيند، قيمت وسيله اصلي و استاندارد را پرداخت مي‌كند.
اما اظهارات رئيس انجمن ارتوپدي ايران مبني بر استفاده از وسايل ارتوپدي تقلبي بدون اطلاع بيماران در بيمارستان‌هاي دولتي، در حالي است كه به گفته كارشناسان وزارت بهداشت تمام تجهيزات پزشكي، دندانپزشكي و آزمايشگاهي كه وارد يا در كشور توليد مي‌شوند، توسط وزارت بهداشت كنترل كيفي شده و بعد از تست‌هاي ايمني عملكرد، به آنها پروانه ساخت داده مي‌شود. علاوه بر اين موضوع هولوگرام‌دار شدن اين تجهيزات دليل ديگر مقامات وزارت بهداشت است كه خود برچسب اطمينان براي تجهيزاتي است كه از مجراي قانوني وارد كشور مي‌شوند و از لحاظ ايمني مورد تأييد وزارت بهداشت هستند؛ به‌طوري‌ كه عموم مصرف‌‌كنندگان تجهيزات پزشكي با مشاهده اين بر‌چسب مي‌توانند نسبت به كيفيت كالاي خريداري شده مطمئن شوند.

با اين حال دكتر رضا مسائلي، مديركل اداره تجهيزات پزشكي وزارت بهداشت با تأكيد براينكه هيچ بيمارستان دولتي از وسايل ارتوپدي، قلبي و چشمي تقلبي استفاده نمي‌كند، به همشهري مي‌گويد: وزارت بهداشت اختصاصاً درباره تجهيزات ارتوپدي، قلبي و چشمي دستورالعمل مشخصي را به بيمارستان‌هاي دولتي ابلاغ كرده است كه براساس آن اين بيمارستان‌ها موظف هستند فقط تجهيزاتي را كه اسامي آنها در وب سايت اداره كل تجهيزات پزشكي وجود دارد و مورد تأئيد است، خريداري كنند.

وي با بيان اينكه تمام شركت‌هاي تجهيزات پزشكي معتبر داخلي و نمايندگي شركت‌هاي معتبر خارجي اين تجهيزات، طي 3 سال گذشته شناسنامه‌دار و ثبت شده‌اند، در ادامه توضيح مي‌دهد: اسامي همه اين شركت‌ها نيز به بيمارستان‌هاي دولتي اعلام شده و در وب سايت اداره كل تجهيزات پزشكي وزارت بهداشت نيز وجود دارد.

به عقيده دكتر مسائلي، بر اين اساس طرح جامع ثبت و ايمني وسايل پزشكي در وزارت بهداشت اجرا شده است و تمام وسايل ارتوپدي، قلبي و چشمي در بيمارستان‌هاي دولتي، تحت نظارت كامل وزارت بهداشت است. البته به جز در موارد استثنايي.

اطلاعات كاملند

با اين حال دكتر مسائلي در ادامه خاطرنشان مي‌كند: وزارت بهداشت در رابطه با وسايل ارتوپدي، قلبي و چشمي براي توليد‌كننده و واردكننده اين تجهيزات تعريف مشخصي ارائه داده و اطلاعات مربوط به آن در اختيار تمام مصرف‌كنندگان و متخصصان قرار گرفته است.

به اين معني كه بعد از ثبت شركت و صدور پروانه براي توليدكننده‌ها، اين اطلاعات با همكاري شوراي‌عالي بيمه در سطح كشور در اختيار تمام مراكز درماني قرار مي‌گيرد.

به گفته وي اگر كسي بخواهد وسيله ارتوپدي خريداري كند، با مراجعه به اطلاعات موجود مي‌تواند مراكز عرضه مجاز و همچنين كالاها و تجهيزات استاندارد را شناسايي كند.

«در دومين مرحله وزارت بهداشت براي مبارزه با قاچاق تجهيزات پزشكي و با همكاري ستاد مبارزه با قاچاق مواد، دستورالعمل پيشگيري و مبارزه با قاچاق تجهيزات پزشكي را ابلاغ كرده است».

دكتر مسائلي ضمن اشاره به اين عبارات مي‌گويد: وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشكي، گمرك و وزارت بهداشت و دستگاه‌هايي از اين  قبيل ملزم به رعايت اين دستورالعمل هستند.

علاوه بر اين، معاونت سلامت وزارت بهداشت به تمام دانشگاه‌هاي علوم پزشكي ابلاغيه‌اي  داده و آنها را موظف به تهيه وسايل ارتوپدي مورد نياز بيماران در بيمارستان‌ها كرده است.

به عقيده مديركل اداره تجهيزات پزشكي وزارت بهداشت، با اين شرايط بحث تجهيزات تقلبي در بيمارستان‌ها كاملا منتفي است.

ارزان بودن، دليل تقلبي بودن نيست!

اما كارشناسان وزارت بهداشت در مورد وضعيت تجهيزات ارتوپدي بيمارستان‌هاي دولتي در شرايطي توضيح مي‌دهند كه متخصصان ارتوپدي هم معتقدند بيمارستان‌هاي دولتي به هيچ وجه حق استفاده از وسايل تقلبي و قاچاق براي بيماران را ندارند.

دكتر فرزاد كارگرزاده، رئيس بخش ارتوپدي بيمارستان طرفه و استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي به همشهري مي‌گويد: ما يك مصوبه داريم كه بيمارستان‌هاي دولتي موظف هستند تجهيزات پزشكي را از شركت‌هاي داخلي و مورد تأييد وزارت بهداشت تهيه كنند.

اين تجهيزات هم اغلب توليد داخل هستند. البته تجهيزاتي هم كه محصول چين هستند، وارد بيمارستان‌هاي دولتي مي‌شوند.

وي در رابطه با اين تجهيزات به ظاهر ارزان‌قيمت اينطور توضيح مي‌دهد: اين تجهيزات ارزانند چون به هر حال بيمارستان‌ها توان خريداري تجهيزات گران‌قيمت را ندارند.

اما اگرچه اين محصولات استاندارد اروپا را ندارند، ولي اين بدان معني نيست كه تقلبي و قاچاق محسوب مي‌شوند.

به گفته اين متخصص ارتوپدي، تجهيزات بيمارستان‌هاي دولتي از طريق كارپردازي بيمارستان خريداري مي‌شوند.

حتي اگر هم زد و بندي بين كارپردازي بيمارستان و شركت مورد نظر وجود داشته باشد، پزشك و يا جراح براساس استانداردهاي تعريف شده حاضر به بكارگيري تجهيزات تقلبي و قاچاق نيست.

پزشكان هم مراقبند

اما ظاهراً در اين ميان دليل ديگري هم براي قطعيت استاندارد بودن تجهيزات ارتوپدي بيمارستان‌هاي دولتي وجود دارد؛ وجود متخصصان ارتوپدي فني. دكتر سيد محمد جزايري، متخصص ارتوپدي و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در گفت ‌وگو با همشهري در اين رابطه توضيح مي‌دهد: متخصصان ارتوپدي فني كساني هستند كه بعد از 4 سال تحصيل در دانشگاه بعضاً به بيمارستان‌ها مراجعه مي‌كنند و وسايل ارتوپدي كه ساخته‌اند را به بيمارستان‌ها معرفي مي‌كنند.

اين افراد كاملاً شناخته شده هستند. به گفته وي علاوه بر اين ارتوپدها هم براي هر بيماري كه نياز به وسايل كمكي ارتوپدي دارد، بر حسب شناختشان از مراكز ارتوپدي فني اين وسايل را نسخه مي‌كنند.

وي با اشاره به اينكه در بيمارستان‌هاي دولتي هم اين سيستم وجود دارد، ادامه مي‌دهد: البته شايد در موارد نادري در مورد اين تجهيزات قاچاق و تقلب صورت گيرد، براي همين است كه پزشكان ارتوپد بايد بعد از نسخه وسيله ارتوپدي فني و بعد از اينكه بيمار آن را از داروخانه تهيه كرد، حتما آن را از نظر تقلبي نبودن مشاهده كنند.

به گفته وي البته دومين راه براي جلوگيري از تهيه وسيله تقلبي ارتوپدي اين است كه داروخانه‌ها به بيماراني كه نسخه پزشك ارتوپد را ندارند، به هيچ وجه اين وسايل را نفروشند.